ارزش ها و شيوه هاى شكوفاسازى آنها

 

چكيده

شيوه شناسى شرط موفقيت در امور انسان است. سعادتمندى يكى از امورى كه انسان خواستار آن است. از اين رو، قرآن به عنوان كتاب هدايت به مقوله سعادتمندى انسان به عنوان يك خواسته اصلى توجه نموده، شرط تحقق آن را احياى ارزش هاى الهى مى داند. براى تحقق سعادتمندى، ضمن معرفى ارزش ها، شيوه هاى شكوفاسازى ارزش ها را نيز معرفى مى كند. ضرورى است متوليان تعليم و تربيت به اين شيوه ها توجه ويژه اى نمايند. اين مقاله با رويكرد بررسى اسنادى و با هدف شناخت برخى شيوه هاى قرآنى و روايى در شكوفاسازى ارزش ها تدوين يافته است. يافته هاى پژوهش حاضر عبارتند از: زمينه سازى پذيرش از طريق تخليه افكار از ضدارزش ها؛ جايگزينى ارزش ها به جاى ضدارزش ها؛ ارائه الگوهاى ارزشى؛ تكرار ارزش ها؛ تشويق نيكوكاران.

دریافت مقاله

قش اسلامى سازى محتواى آموزشى در درونى شدن ارزش هاى اسلامى

سيدمحمدصادق موسوى نسب/ هادى رزاقى/ حسين خطيبى

چكيده

شكوفاسازى و درونى سازى ارزش هاى اسلامى و هويت سازى بر اساس آنها، روش هاى مستقيم و غيرمستقيمى دارد. به اذعان كارشناسان تربيتى، روش هاى غيرمستقيم، تأثير بهتر و بيشترى در فرايند تربيت و شكوفا نمودن استعدادهاى درونى دارند. يكى از روش هاى غيرمستقيم تربيت، تلفيق ارزش هاى الهى در كتاب هاى علمى و آموزشى، و اسلامى سازى محتواى آنهاست. كتاب اسلامى ـ حتى اگر محتوايش علوم رياضى و تجربى باشد ـ كاركرد ارزش آموزى خواهد داشت.

     تحليل نقش اسلامى بودن محتواى كتاب ها در درونى شدن ارزش هاى اسلامى، در گرو شناخت دقيق محتواى اسلامى است. پس از شناخت معيارهاى بازشناسى محتواى اسلامى از غيراسلامى، پنج نقش و كاركرد اساسى، براى كتاب اسلامى در درونى شدن ارزش ها به دست مى آيد. نقش هايى چون توحيدپرورى، عقل پرورى، نقل آموزى، تكامل بخشى و ارزش آموزى، كاركردهايى هستند كه به طور غيرمستقيم و تدريجى موجب درونى شدن ارزش هاى اسلامى مى شوند. نتيجه درونى شدن ارزش ها به وسيله كتاب اسلامى، تربيت انسانى كامل و ساختن هويت و شخصيتى اسلامى خواهد بود.

 

 

دریافت مقاله

روش هاى تربيتى اسلام در تحقق عدالت اجتماعى

اصغر يوسف زاده وفايى / سيداحمد رهنمايى 

يكى از عمده ترين نيازهاى بشر امروز دستيابى به عدالت اجتماعى است. عدالت اجتماعى به عنوان يك ارزشى كه مورد پذيرش همه جوامع و ملل بوده و هست، همچون هر ارزش ديگرى مى تواند مورد تربيت و انتقال از نسلى به نسل ديگر قرار گيرد. هدف اين پژوهش، بررسى اسنادى برخى متون دينى اسلام به منظور كشف روش هايى است كه در دين اسلام براى تربيت عدالت اجتماعى به كار رفته است. اين روش ها را با توجه به ناظر بودن آنها به ابعاد سه گانه اعمال انسان، يعنى شناخت، انگيزه و رفتار، مى توان در سه بخش كلى تقسيم نمود: روش هاى تربيت عدالت اجتماعى كه ناظر به ايجاد يا تقويت شناخت در فراگير هستند؛ يعنى روش هاى آگاهى بخشى، موعظه و نصيحت، عبرت دهى و تمثيل. روش هاى ناظر به ايجاد يا تقويت انگيزه در فراگير نيز عبارتند از: روش هاى تشويق و تنبيه، تبشير و انذار، الگودهى، محبت و انگيزه بخشى. امر به معروف و نهى از منكر و نيايش را نيز مى توان به عنوان روش هاى ناظر به رفتار برشمرد.

 دانلود مقاله 

روش هاى گرايشى درونى سازى ارزش هاى اخلاق اجتماعى در قرآن

احمد توكلى / محمدجواد زارعان 

 چكيده

بخش مهمى از قلمرو علمى تعليم و تربيت ارزش ها، انتقال و درونى سازى ارزش هاى حاكم بر جامعه و مبتنى بر فرهنگ جامعه در افراد آن جامعه مى باشد. اين مهم اگرچه در فرهنگ اسلامى نيز موردنظر سياست گذاران و متوليان امر است، اما با توجه به اين نكته كه به رغم وجود مواد و مطالب فراوان در منابع اسلامى، در مقام عمل و تحقق بيرونى اهداف مستند علمى، با مشكلات جدى روبه رو هستيم و همچنين با توجه به شرايط جامعه معاصر اسلامى، ضرورى مى نمايد كه عالمان و دست اندركاران امر تربيت درصدد عملياتى كاربردى تر بوده و راه هاى حل مشكل در مقام عمل را ارائه دهند. بررسى اين نكته كه قرآن در درونى سازى ارزش هاى اخلاق اجتماعى، چه روش هايى را در ساحت گرايش به كار برده و يا توصيه كرده است، موضوعى است كه اين مقاله درصدد بيان آن است. مقاله حاضر با شيوه توصيفى ـ تحليلى، اين روش ها را در قرآن مورد مطالعه قرار مى دهد. روش هاى به دست آمده عبارتند از: روش موعظه، روش تحريك عواطف، روش تحريك ايمان، روش تبشير و تشويق، روش تنبيه.

 دریافت مقاله

بررسى ويژگى ها و ابعاد فطرت از نگاه قرآن

احمد شهامت 

سيداحمد رهنمايى 

چكيده

ازآنجاكه فطرت از مبانى مهم انسان شناختى در دانش تعليم و تربيت است، اين پرسش مطرح است كه اين مفهوم از نگاه قرآن به چه معناست و چه ابعاد و ويژگى هايى دارد؟ آيات مرتبط با فطرت را مى توان در چهارده گروه دسته بندى نمود. پس از بررسى اين آيات به روش تحليلى ـ استنباطى مى توان نكات ذيل را در سه بخش ارائه نمود. اول، نكات عمومى درباره فطرت: فطرت ذاتى و خدادادى است و نه اكتسابى كه در همه افراد بشر همسان مى باشد. فطرت اگرچه تغييرناپذير است و از بين نمى رود، اما ممكن است ضعيف و فراموش گردد. گرايش ها و بينش هاى فطرى نيازمند يادآورى هستند. عواملى نظير تزكيه نفس باعث رشد داشته هاى فطرى انسان مى گردد. دوم، نكات درباره بعد شناختى فطرت: علاوه بر «خودشناسى فطرى» انسان، بخشى از شناخت هاى فطرى انسان مربوط به ربوبيت الهى و صفات وحدانيت، الوهيت، خالقيت و رازقيت الهى مى باشد كه از آن به عنوان «خداشناسى فطرى» ياد مى شود. سوم، نكاتى در بعد گرايشى و انگيزشى انسان است: انسان داراى گرايش هاى فطرى «خداپرستى فطرى»، «كمال طلبى»، «فضيلت گرايى»، «ميل به جاودانگى» و «حق گرايى» است. خداوند و دين او محبوب فطرى انسان، و كفر، فسق، سركشى و گناه، منفور فطرى انسان است.

دریافت متن مقاله

بانک مقالات ارزش ها

مجموعه ای از مقالات مرتبط با تعلیم و تربیت ارزش ها

مهندسی فرهنگی از دیدگاه استاد مطهری

ارزش ها و هنجارها و آداب و رسوم و همچنین آموزه های دینی، بعداز انتقال از مجاری ارتباطی باید در افراد جامعه درونی شوند زیرا بدون درونی شدن به نظام ثابت اندیشه و رفتار افراد تبدیل نخواهند شد. استاد مطهری در نظریه مهندسی فرهنگی خود، از آنچه که در حوزه هایی مانند روان شناسی به درونی شدن تعبیر می شود، با اصطلاح تثبیت یاد می کنند.

ادامه نوشته

منابع و مقالات دربارۀ مبانی و کلیات ارزش های اخلاقی در اسلام

    

اخلاق الهی شامل مطالبی پیرامون اخلاق الهى مانند: رابطه انسان با خدا، معرفت خدا، ريا، نااميدى از رحمت خدا، محبت خدا و... .	اخلاق فردى شامل مطالبی پیرامون اخلاق فردی مانند: رابطه انسان با خود، غريزه، گرايش اخلاقى، حرص و... .
اخلاق اجتماعى شامل مطالبی پیرامون اخلاق اجتماعی مانند: ارزش اخلاقى اجتماعى زيستن، رابطه انسان با محيط، دنياگرايى و دنيا پرستى، امر به معروف و... .	اخلاق و انسان شناسی شامل مقالاتی پیرامون انسان شناسی مانند: رابطه انسان و خود، انسان كامل از ديدگاه روان‏شناسى و صدر المتالهين، فطرت و شخصيت، انسان و اخلاق در نظام اسلام و... .
اخلاق و روان شناسی شامل مقالاتی پیرامون روان شناسى از جمله: پيشفرض هاى روان‏شناسى اسلامى، تفاوت ديدگاه روان شناسى اسلامى و روان شناسى جديد كلاسيكى، به سوى سلامت روان و... .	حوزه های  اخلاق بررسی حوزه های مختلف اخلاقی مانند: حوزه اقتصادی، مدیریت، اخلاق مبلغ، عالمان و... .
راه های پرورش و تهذیب اخلاقی شامل مقالاتی با عنوان راههاى پرورش اخلاقى، شیوه‏هاى تهذيب اخلاقى ازنظرغزالى وفيض و ...	فرهنگ اخلاق شامل مقالاتی مانند: قلب، فطرت و تامل اخلاقى از نظر غزالى
قرآن و اخلاق شامل مقالاتی با عنوان قرآن و حقوق انسان، مطهرى و فطرت در قرآن و قرآن و اخلاق از منظر امام خمينى.	اخلاق وسیاست شامل مطالبی پیرامون اخلاق و سياست مانند: تفكيك ناپذيرى سياست از اخلاق در اسلام، سياست و اخلاق دو ركن شجره طيبه، اخلاق سياسى اجتماعى كارگزاران درنهج البلاغه و...

جنگ نرم در عرصه ی ارزش ها را جدی بگیرم

جنگ نرم در عرصۀ ارزش ها

 را جدی بگیرم!!!

تهاجم فرهنگی با تضعیف و هجمه به ارزش های یک جامعه آغاز می شود. دشمن در یک جنگ نرم تمام ایار با حمله به ارکان فرهنگی و اعتقادی یک جامعه آن را از درون خلع صلاح می نماید و می تواند به صورت خزنده  یک جامعه را بر وفق  مراد و سیاست خود کنترل نماید.

ادامه نوشته