راه های درونی سازی ارزش ها از دیدگاه روایات
و انّما قلب الحدث كالارض الخالية ما القى فيها من شىء قبلته فبادرتك بالادب قبل ان يقسو قلبك.
على عليه السّلام ضمن نامه خود بحضرت مجتبى (ع) فرموده است:
دل جوان نوخاسته، مانند زمين خالى از گياه و درخت است، هر بذرى كه در آن افشانده شود مىپذيرد و در خود ميپرورد. سپس فرموده: فرزند عزيز، من در آغاز جوانيت به ادب و تربيت تو مبادرت نمودم پيش از آنكه عمرت بدرازا بكشد و دلت سخت گردد.
قال امير المؤمنين عليه السّلام: و انّما قلب الحدث كالارض الخالية ما القى فيها من شىء قبلته.
على عليه السّلام فرموده است: دل نوجوان مانند زمين آمادهايست كه از هر سبزه و گياه خالى باشد، هر بذرى كه در آن افشانده شود مىپذيرد و در آغوش خود بخوبى مىپرورد.
عن موسى بن جعفر عليهما السّلام قال: من تعلّم في شبابه كان بمنزلة الرّسم في الحجر.
حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام فرموده است: آموختههاى دوران جوانى مانند نقشى كه بر سنگ حجّارى شده باشد، ثابت و پايدار ميماند[3].
عن ابى جعفر عليه السّلام: و بالدرايات للرّوايات يعلوا المؤمن الى اقصى درجات الايمان[4].
امام صادق عليه السّلام فرموده است: احاديث اسلامى را به نوجوانان خود بياموزيد و در انجام اين وظيفه تربيتى، تسريع نمائيد پيش از آنكه مخالفين گمراه، بر شما پيشى گيرند و سخنان نادرست خويش را در ضمير پاك آنان جاى دهند و گمراهشان سازند.
روش تربيت
على (ع) فرمود:
انّ العاقل يتّعظ بالادب و البهائم لا يتّعظ الّا بالضّرب[5].
پند پذيرى انسان عاقل بوسيله ادب و تربيت است، چهارپايان و حيواناتند كه تنها با ضرب و زدن، تربيت ميشوند.
قال بعضهم شكوت الى ابى الحسن (ع) ابنا لى فقال:لا تضربه و اهجره و لا تطل.[6]
مردى حضور حضرت ابا الحسن (ع) از فرزند خود شكايت كرد.
حضرت فرمود فرزندت را نزن، و براى ادب كردنش، از او قهر كن، ولى مواظب باش، قهرت طول نكشد و هر چه زودتر آشتى كن. در اين حديث امام (ع) كيفر بدنى يعنى زدن طفل را صريحا منع فرموده و در عوض از مجازات عاطفى استفاده كرده است. پدر تنها پناهگاه فرزند و تكيهگاه اميد او است، قهر كردن پدر براى طفل بزرگترين مجازات روحى و معنوى است. بپدر فرموده است از او قهر كن ولى بلافاصله توصيه ميكند اين جدائى بطول نينجامد زيرا اگر قهر پدر در روح طفل اثر عميق داشته باشد طولانىشدنش، باعث شكست روحى كودك است و اگركم اثر باشد، در اثر طول مدت قهر، شخصيت پدر در نظر طفل كوچك مىشود و در آتيه گلهمندى و قهر پدر اثرى نخواهد داشت.
قال علىّ عليه السّلام: لا تقسروا اولادكم على آدابكم فانّهم مخلوقون لزمان غير زمانكم
على عليه السّلام فرموده است: آداب و رسوم زمان خودتان را با زور و فشار بفرزندان خويش تحميل نكنيد زيرا آنان براى زمانى غير از زمان شما آفريده شدهاند.
مجموعه اطلاعات و دست آوردهای علمی در زمینه آموزش و پرورش ارزش ها