كسانی كه با ادبيات كلامی، اصولی و فلسفی انديشمندان مسلمان سر و كاری داشته‌اند به روشنی اين حقيقت را يافته‌اند كه يكی از گلوگاه‌های اصلی انديشه‌های فلسفی، اعتقادی، سياسی و اخلاقی مسلمانان مسئله خوب و بد افعال بوده است. مباحث بسيار متنوع و مهمی در اين‌باره در لابه‌لای ميراث كلامی و اصولی مسلمانان وجود دارد. هرچند تب و تاب اين بحث در دوران اخير كمتر از دوران ميانی انديشه‌های اسلامی است، در دهه‌های اخير به دليل روی‌آوردن برخی اصوليان برجسته به اين بحث و همچنين توجه به مباحث فلسفه اخلاق، شاهد احيای دوباره اين‌گونه مباحثيم.

متأسفانه آشفتگی عجيبی در سراسر كتاب‌های كلامی و اصولی در اين زمينه به چشم می‌آيد. تفكيك نكردن معناشناسی، هستی‌شناسی و معرفت‌‌شناسی خوب و بد از يكديگر، موجب پديد‌آمدن سوء تفاهم فراوان، و از سوی رد و اثبات‌های نابجا و غير منطقی شده است. خلط حسن و قبح ذاتی با حسن و قبح عقلی از يك سو، و حسن و قبح الهی با حسن و قبح شرعی از سوی ديگر، موجب شده بسياری از رد و اثبات‌ها در جای خود قرار نگيرد.

می‌توان گفت از مهم‌ترين مغالطه‌ها در اين بحث، كه بسياری از انديشمندان مرتكب آن‌ شده‌اند، خلط مقام ثبوت و مقام اثبات است. شايد نخستين كسی كه متوجه اين خلط و خطاها شده است مرحوم محقق لاهيجی باشد، اما پيش از او هيچ يك از متكلمان و اصوليان به اين حقيقت سرنوشت‌ساز توجهی نداشته و متأسفانه پس از وی نيز اين كشف بزرگ چندان كانون توجه قرار نگرفت.

از جمله ويژگی‌ اين اثر، تفكيك سه بحث اساسی معناشناسی، هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی قضايای ارزشی است. نويسنده كوشيده است اين سه بحث اصلی درباره خوب و بد و قضايای مشتمل بر خوب و بد را جداسازی و مطلب ناظر به هر بخش را به صورت جداگانه مطرح كند.

از ديگر ويژگی‌های اين نوشتار «تطبيقی بودن» مباحث آن است. نويسنده كوشيده است در حد توان به انديشه‌های همه متفكران اسلامی بپردازد، و در اين زمينه تلاش كرده است تا به منابع اصيل اسلامی در ميان فرقه‌های مختلف در هر يك از حوزه‌های سه‌گانه در ميان انديشمندان غربی داشته است.

موضوع‌محوری يا يكی ديگر از ويژگی‌های اين نوشتار است. نويسنده به جای آن‌كه مكتب‌محور يا شخص‌محور باشد كه به نظر آسان‌تر می‌نمايد، كوشيده است تا موضوع‌‌محوری‌ پيشه‌ سازد و در هر موضوعی به بيان ديدگاه‌های مختلف بپردازد.

اين كتاب در سه بخش تدوين شده است كه در بخش اول به معناشناسی خوب و بد پرداخته شده است و در آن نظريات غيرشناختی، شهودگرا، تعريف‌گرا در مورد معنای خوب و بد بررسی شده است و در بخش دوم به تأمل در هستی‌شناسی خوب و بد پرداخته شده است كه در چهار فصل، چهار نظريه توصيه‌گرايی، حسن و قبح الهی، حسن و قبح قراردادی و اعتباری و حسن و قبح ذاتی مورد تأمل واقع شده است. و در بخش سوم، معرفت‌شناسی خوب و بد بررسی شده است كه در آن ديدگاه‌های محقق اصفهانی، محقق بحرانی، فاصل مقداد، محقق لاهيجی، مهدی حائری يزدی، آيت‌الله جوادی آملی بررسی شده است.

يادآوری می‌شود كتاب مذكور برای نخستين بار در 1500 نسخه و به بهای 39000 ريال به همت انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی (ره) منتشر شده است.

نویسنده دراین کتاب، ارائۀ طرحی نو، قالبی جدید برای عرضۀ مباحث مطرح شده در باب فلسفۀ ارزش ها است. از این رودر صدد برآمده تا به تفکیک نظریات مطرح شده در باب حسن و قبح افعال اختیاری انسان در سه حوزۀ معنا شناسی، هستی شناسی و معرفت شناسی بپردازد .در این راستا نظریات مطرح شده از سوی دانشمندان اسلامی و غربی را در اين باب مورد بررسی قرار داده است. این کتاب می تواند  مورد توجه دانشجویان و علاقه مندان  فلسفۀ اخلاق، فلسفۀ ارزش ها، کلام، حقوق، جامعه شناسی و اصول فقه واقع شود. این کتاب از جهت قالب و شیوۀ جدیدی که در طرح و تطبیق مسئلة حسن و قبح ارائه نموده، توانسته موفق باشد.

نویسنده در بیان چیستی، چرایی و چگونگی خوب و بد، به معنا، ملاک ثبوتی و معیار اثباتی آن اشاره می کند. وی معنایي که از خوب و بد ارائه داده اینگونه تعریف می کند: « خوب یعنی سازگار با کمال و هدف مطلوب و بد یعنی ناسازگار با کمال و هدف مطلوب».همچنين نظریه صحيح دربارۀ هستی شناسی جملات مشتمل برخوب و بد را این مي داند که « خوبی و بدی کارهای اختیاری و صفات برآمده از رفتارهای اختیاری انسان در ذات و نهاد آنها نهفته است، و به خواست و آگاهی فرد یا جمع ارتباطی ندارد و مراد از ذاتی بودن این است که ارزش افعال در ذاتشان نهفته شده و در واقع و نفس الامر ، مصلحت یا مفسده دارند». از جهت معرفت شناسی، عقل انسان توانایی کشف بسیاری از ارزشهای اخلاقی را داراست؛ حال به استقلال یا به کمک شرع، که در برخی از موارد عقل بصورت بدیهی آنها را درک می کند. البته این بداهت دارای شدت و ضعف است.

جنبة تکميلی اين کتاب در مقايسه با کتابهاي مشابه در این است که قبل از پرداختن به مباحث معرفت شناختی در موضوع مورد نظر که عمدتا در کتاب هاي مشابه به چشم مي خورد، جنبه های معنا شناسی و هستی شناسی را نيز مورد توجه قرار داده است. هر چند اين کتاب نتوانسته اطلاعات جديد چنداني را به حوزة مطالعاتي مربوطه اضافه کند ولی از جنبه ساختاری در نوع خود منحصر به فرد است و در جمع آوری نظریات مطرح شده در باب تعاریف، ملاک ثبوت و معیار اثبات حسن و قبح مطالب قابل اعتنايي را گردآوري نموده و مورد نقد قرار داده است.در این راستا نويسنده توانسته در توسعۀ ديدگاه هاي اصلي خود موفق باشد و بتواند در تنقیح مبادی تصوری و تصدیقی موضوع خواننده را از گرفتار شدن در مغالطات موجود در این بحث آگاه نماید.

نویسنده در این کتاب توانسسته تا حدودی به اهدافش تحقق ببخشيد و نقطه نظرات خود را با ادلۀ عقلی و فلسفی و مستندات قانع کننده، در کنار نقد اقوال دیگر به اثبات برساند. اطلاعات و تحقيقات متنابه و قابل اعتنائي که در ارتباط با ادعاهاي نويسند ارائه شده است را می توان در خلال آثار استاد مصباح یزدی (حفظه الله) در باب دروس فلسفۀ اخلاق به دست آورد.